Društvenim mrežama ponovo se masovno dijeli istorijska mapa Evrope koja prikazuje bruto domaći proizvod po glavi stanovnika iz 1890. godine, izražen u dolarima iz 2017. godine. Na mapi, koja potiče s portala Brilliant Maps i temelji se na istraživanjima ekonomskih istoričara, jasno su vidljive tadašnje ekonomske razlike koje su, u velikoj mjeri, ostale prisutne i danas.
Posebnu pažnju privukli su podaci za Balkan. Preko Bosne i Hercegovine stoji brojka 1.539, preko Srbije 1.565, dok je Hrvatska imala 2.124 dolara, što je tada predstavljalo najbolji rezultat u regionu.
Balkan krajem 19. vijeka: agrarna periferija Evrope
Krajem 19. vijeka Balkan je bio uglavnom nerazvijen i agraran, daleko iza zapadnoevropskih industrijskih sila.
-
Hrvatska (2.124 $): Kao dio Austro-Ugarske, imala je koristi od razvijenije infrastrukture, urbanih centara i blizine važnih luka, iako je unutrašnjost i dalje zavisila od poljoprivrede.
-
Srbija (1.565 $): Mlada država s ograničenim kapitalom, na početku industrijskog razvoja, oslonjena pretežno na izvoz sirovina i stoke.
-
Bosna i Hercegovina (1.539 $): Nalazila se na samom dnu evropske ljestvice. Austro-Ugarska je tek započinjala eksploataciju ruda i izgradnju puteva, dok su nepismenost i siromaštvo bili masovni.
-
Crna Gora (oko 1.100 $): Ekonomski najizolovanija zbog nepristupačnog terena i stalnih ratova.
Ko je dominirao Evropom
Mapa jasno pokazuje podjelu Evrope na tri ekonomske zone.
Najbogatije zemlje bile su Ujedinjeno Kraljevstvo (6.429 $) i Švajcarska (6.307 $), zahvaljujući industriji, trgovini, kolonijama i razvijenom bankarskom sistemu. Slijedile su Belgija, Holandija i Njemačka, kao jezgro industrijske revolucije, dok su Francuska i skandinavske zemlje činile srednji ekonomski sloj kontinenta.
Objavljena mapa jasno potvrđuje da današnji jaz između Zapadne Evrope i Balkana nije nov fenomen, već rezultat istorijskih okolnosti i razvoja koji traje više od jednog vijeka.