Boračka organizacija Republike Srpske (BORS) saopštila je da 1. mart, koji se u dijelu Federacije BiH obilježava kao Dan nezavisnosti, ne predstavlja praznik za srpski narod, već datum koji simbolizira početak tragičnih sukoba u Bosni i Hercegovini.
Iz BORS-a navode da bi taj dan trebalo proglasiti danom žalosti u Republici Srpskoj, jer 1. mart 1992. godine, prema njihovom stavu, predstavlja uvod u rat i stradanja koja su uslijedila.
Navodi o referendumu i događajima iz 1992.
U saopštenju se ističe da je tog datuma održan referendum o nezavisnosti BiH bez učešća srpskog naroda, te se podsjeća na ubistvo Nikole Gardovića u Sarajevu, ranjavanje sveštenika Radenka Mirovića i druge događaje koji su, prema njihovim tvrdnjama, prethodili izbijanju sukoba.
Navode i kasnije događaje iz marta i aprila 1992. godine, poput dešavanja u Bosanskom Brodu, Sijekovcu i Kupresu, za koje smatraju da su bili direktni povodi za početak rata.
Različita obilježavanja u BiH
U dijelu Federacije BiH s većinskim bošnjačkim stanovništvom 1. mart se obilježava kao Dan nezavisnosti Bosne i Hercegovine, jer je tada održan referendum o nezavisnosti i otcjepljenju od SFRJ.
S druge strane, u Republici Srpskoj ovaj datum se ne obilježava kao praznik, već se 21. novembar slavi kao dan parafiranja Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH u američkoj bazi Rajt-Peterson kod Dejtona.
Predsjedništvo BORS-a je još 2025. godine donijelo zaključak da od nadležnih institucija Republike Srpske zatraži da se 1. mart proglasi danom žalosti, navodi se u saopštenju.