Nova ratna simulacija pokazuje da Evropa nije spremna za mogući sukob s Rusijom i da bi se NATO-ov odbrambeni sistem mogao raspasti mnogo brže nego što se ranije procjenjivalo.
Evropske države ubrzano jačaju svoje vojne kapacitete zbog rastućih tenzija s Rusijom, ali rezultati nove ratne simulacije donose zabrinjavajući zaključak – Evropa bi u slučaju ozbiljnog sukoba mogla biti poražena znatno brže nego što se očekivalo.
Kako piše The Wall Street Journal, strah od ruskog napada na zemlje NATO-a i Evropske unije više se ne smatra teorijskim scenarijem. Dodatnu nesigurnost stvara pogoršanje odnosa između Evrope i administracije američkog predsjednika Donalda Trumpa, kao i činjenica da je Rusija u potpunosti prešla na ratnu ekonomiju.
Sigurnosni analitičari više ne raspravljaju o tome da li je sukob moguć, već kada bi se mogao dogoditi. Iako se ranije smatralo da Rusija neće predstavljati ozbiljnu prijetnju NATO-u prije 2029. godine, sve je više procjena da bi kriza mogla izbiti znatno ranije, u trenutku kada Evropa još uvijek nije u potpunosti spremna.
Litvanija kao prva meta, Njemačka neodlučna
Ratna simulacija ruskog napada na Litvaniju provedena je u decembru u organizaciji njemačkog lista Die Welt i Univerziteta Helmut-Šmit njemačkih oružanih snaga. U vježbi je učestvovalo 16 bivših visokih NATO zvaničnika i sigurnosnih stručnjaka.
Scenario je bio smješten u oktobar 2026. godine, a započeo je tvrdnjama Moskve o navodnoj „humanitarnoj krizi“ u Kalinjingradu. Taj narativ Rusija koristi kao izgovor za zauzimanje litvanskog grada Marijampole, ključne tačke u Suvalki procjepu, strateškom kopnenom koridoru između Rusije i Bjelorusije.
U simulaciji je upravo rusko predstavljanje invazije kao „humanitarne operacije“ dovelo do toga da Sjedinjene Američke Države odbiju aktivirati Član 5 NATO-a. Njemačka se pokazala neodlučnom, dok je Poljska mobilizirala snage, ali ih nije poslala preko granice u Litvaniju.
Njemačka brigada stacionirana u Litvaniji ostala je blokirana nakon što je Rusija dronovima minirala izlaze iz baze. Ishod vježbe bio je porazan – Rusija je sa svega oko 15.000 vojnika u nekoliko dana potkopala kredibilitet NATO-a i uspostavila kontrolu nad baltičkom regijom.
– Odvraćanje ne zavisi samo od vojnih sposobnosti, već od toga šta neprijatelj vjeruje o našoj političkoj volji. U simulaciji smo znali da će Njemačka oklijevati i to je bilo dovoljno – rekao je vojni analitičar Franz-Štefan Gadi, koji je u vježbi imao ulogu šefa ruskog generalštaba.
Rusija ubrzava vojne pripreme
Ministar odbrane Nizozemske Ruben Brekelmans upozorio je da Rusija ubrzano gomila strateške rezerve i jača vojno prisustvo duž granica NATO-a.
– Naša procjena je da bi Rusija mogla biti spremna za masovno raspoređivanje trupa u roku od jedne godine – izjavio je Brekelmans.
Iako pojedini analitičari ukazuju na velike gubitke ruske vojske u Ukrajini, stručnjaci upozoravaju da se situacija može brzo promijeniti. Čak i bez mirovnog sporazuma, Rusija bi mogla osloboditi do 200.000 iskusnih vojnika prelaskom na defanzivnu strategiju, što je više nego tokom početne invazije na Ukrajinu 2022. godine.
Politička slabost Zapada i rat u „sivoj zoni“
Ratna simulacija je pokazala da najveća slabost Zapada nije vojna, već politička. Rusija se u scenariju oslanjala na hibridno djelovanje, dezinformacije i narativ o zaštiti stanovništva Kalinjingrada kako bi izazvala konfuziju i podjele među saveznicima.
Poljski sigurnosni analitičar Bartlomiej Kot upozorio je da Zapad često reaguje instinktivno povlačenjem.
– Kada se suočimo s ruskom eskalacijom, u našem razmišljanju je ugrađeno da smo mi ti koji treba da deeskaliraju – rekao je Kot.
Iako litvanski zvaničnici tvrde da bi njihova vojska reagovala odmah, čak i bez pomoći saveznika, dodatni strah izaziva mogućnost američkog izolacionizma pod Trumpovim vodstvom.
– Putin je oportunista. Ako vidi priliku, testirat će reakcije i pokušati proširiti rezultate. To se može dogoditi upravo sada – upozorio je Nico Lange, bivši visoki zvaničnik njemačkog ministarstva odbrane.
Zaključak ratne simulacije je jasan: ako cilj Kremlja nije sveobuhvatni rat, već demonstracija da NATO-ov Član 5 ne funkcioniše i slabljenje evropskog jedinstva, za to nisu potrebne velike vojne snage. Dovoljan je trenutak političkog oklijevanja i procjena da Zapad nema volju da reaguje.