Masovni protesti širom Irana, uz desetine mrtvih, hiljade uhapšenih i potpuni prekid interneta, otvaraju pitanje da li se Islamska Republika suočava s najozbiljnijom prijetnjom opstanku od 1979. godine.
Iran je zahvaćen najžešćim talasom nemira u posljednjih nekoliko godina, dok se protesti šire iz Teherana prema drugim gradovima i ruralnim područjima. Internet i telefonske linije širom zemlje prekinuti su u četvrtak navečer, paralelno s izbijanjem masovnih demonstracija koje su uslijedile nakon poziva izgnanog prijestolonasljednika Reze Pahlavija na opći ustanak.
Građani su izlazili na ulice i balkone, uzvikujući parole protiv režima, dok su se u Teheranu i drugim gradovima čuli povici „Smrt diktatoru!“ i „Smrt Islamskoj Republici!“. Prema izvještajima očevidaca i međunarodnih agencija, demonstracije su se brzo proširile, a brojni bazari i pijace zatvoreni su u znak podrške protestima.
Ovo predstavlja prvi ozbiljan test sposobnosti Reze Pahlavija da mobiliše širu javnost. Demonstranti su otvoreno izražavali podršku bivšoj monarhiji, što je donedavno bilo nezamislivo i strogo kažnjivo, ali danas odražava duboko nezadovoljstvo ekonomskim kolapsom, sankcijama i političkom represijom.
Tehran today
A sea of people in the streets.
The patience of the Iranian people is over. Khamenei and his allies must leave Iran as soon as possible.#Iran pic.twitter.com/Wx2CddZ3YT— Masih Alinejad 🏳️ (@AlinejadMasih) January 8, 2026
Prema podacima organizacije Human Rights Activists News Agency, u sukobima je do sada poginulo najmanje 39 osoba, dok je više od 2.260 ljudi uhapšeno. Iranski mediji bliski vlastima izvještavaju i o poginulim pripadnicima sigurnosnih snaga, uključujući policijske oficire i članove Revolucionarne garde.
Pritisak na vlast dodatno raste zbog potpunog prekida interneta, što su potvrdili Cloudflare i NetBlocks. Slične mjere u prošlosti su često prethodile brutalnim represijama nad demonstrantima. Protesti zasad nemaju jasno centralno vodstvo, što je, prema analitičarima, jedan od ključnih izazova za njihovu dugoročnu održivost.
– Nedostatak održive političke alternative ranije je potkopavao protestne pokrete u Iranu – upozorio je Nejt Svonson iz Atlantskog savjeta, navodeći da je iranski sigurnosni aparat godinama sistematski uklanjao potencijalne lidere promjena.
The Lion of Iran has awakened.
Iranians are rejecting Islam, the Islamic Republic, and Sharia Law en masse.
I’ve never been more proud to be Iranian.
— Goldie Ghamari | گلسا قمری (@gghamari) January 7, 2026
Reza Pahlavi poručio je demonstrantima da „oči svijeta posmatraju Iran“, te zaprijetio da represija neće ostati bez međunarodnih posljedica, naglašavajući da situaciju pomno prati i američki predsjednik Donald Trump.
Istovremeno, Nobelovka za mir Narges Mohamadi i dalje se nalazi u zatvoru. Njen sin Ali Rahmani istakao je da se zahtjevi građana ne mijenjaju već godinama: kraj Islamske Republike i kraj vjerske diktature.
Ekonomska situacija dodatno pogoršava krizu. U decembru je iranski rijal pao na historijski minimum od oko 1,4 miliona za jedan američki dolar, što je izazvalo novi val bijesa i očaja među stanovništvom.
Iako još nema zvaničnih procjena o stvarnom obimu protesta, jasno je da se Iran nalazi u jednoj od najdubljih političkih i društvenih kriza od Islamske revolucije 1979. godine. Pitanje koje se sve glasnije postavlja jeste: da li je režim islamista suočen s početkom svog kraja ili će ponovo uspjeti da uguši pobunu silom.