Prema najnovijem izvještaju Ujedinjenih nacija za period 2022–2023, zemlje Balkana poput Bosne i Hercegovine, Hrvatske i Srbije bilježe pad broja stanovnika, dok zapadne i sjeverne države Evrope ostvaruju rast zahvaljujući migracijama.
Najnoviji demografski izvještaj Ujedinjene nacije za period 2022–2023, koji je nedavno ažuriran, potvrđuje zabrinjavajuće trendove: Balkan ostaje jedno od glavnih žarišta depopulacije u Evropi.
Na novoj mapi Evrope zapadne i sjeverne zemlje označene su plavom bojom – simbolom rasta stanovništva, dok su Bosna i Hercegovina, Hrvatska i Srbija u crvenoj zoni, što ukazuje na negativne populacione promjene.
Balkan u „negativnoj zoni“
Prostor bivše Jugoslavije, zajedno s dijelovima južne Evrope, prednjači po padu broja stanovnika. Stručnjaci naglašavaju da nije riječ o kratkoročnom poremećaju, već o dugoročnom obrascu koji traje već decenijama.
Demografski jaz između zapadne i jugoistočne Evrope postaje sve izraženiji.
Dvostruki udarac: iseljavanje i nizak natalitet
Zemlje Balkana suočavaju se s kombinacijom dva negativna faktora:
-
Negativan migracioni saldo: Za razliku od država poput Njemačka i Austrija, koje bilježe snažan priliv stanovništva, iz BiH, Srbije i Hrvatske više ljudi odlazi nego što dolazi.
-
Pad ispod stope zamjene generacija: Stopa fertiliteta već godinama je ispod 2,1 djeteta po ženi – minimuma potrebnog za prostu reprodukciju stanovništva.
Zapad nadoknađuje gubitke a Balkan ih produbljuje
Zapadne i sjeverne evropske države uspijevaju ublažiti vlastiti prirodni pad stanovništva (više umrlih nego rođenih) zahvaljujući pozitivnom migracionom saldu.
Problem za Balkan leži u činjenici da značajan dio tih migracija dolazi upravo iz ovog regiona, čime se dodatno slabi njegov demografski potencijal i ubrzava proces starenja stanovništva.
Ako se trendovi nastave, demografski jaz između zapada i jugoistoka Evrope mogao bi postati još izraženiji u narednim decenijama.